ایلان ریو ماسک در ۲۸ ژوئن سال ۱۹۷۱ در پرتوریا، آفریقای جنوبی متولد شد. وی فرزند ارشد یک خانوادهٔ ۵ نفره بود. پدر وی، اِرول ماسک متولد آفریقای جنوبی و بزرگ شدهٔ انگلیس، مهندس و مادر کانادایی – انگلیسی وی به اسم مِی ماسک متخصص رژیم غذایی و مدل بود.

ایلان ماسک زمان بچگی خود را در آفریقای جنوبی سپری کرد. ماسک ۱۰ ساله بود که پدر و مادر وی از یکدیگر جدا شدند و ایلان اکثر وقت ها را با پدرش در آفریقای جنوبی زندگی می کرد.
در سن ۱۰ سالگی نخستین کامپیوتر شخصی خود، کمودور وی آی سی- ۲۰ را خرید.

 ایلان به برنامه نویسی علاقمند شد و تنها آغاز به یادگیری این مهارت کرد.
در سن ۱۲ سالگی با فروش بازي کامپیوتری Blastar که شخصاً آن را طراحی کرده بود، ۵۰۰ دلار بدست‌آورد

ایلان در ۱۹ سالگی، برای تحصیل به کانادا مهاجرت کرد. پس از گذراندن دو سال در دانشگاه کویینز، در سال ۱۹۹۱ این دانشگاه را رها کرد و به دانشگاه پنسیلوانیا رفت. او در آنجا در رشته‌های کسب‌وکار و فیزیک، دو مدرک لیسانس گرفت. سپس برای ادامه‌ی تحصیل در دکترای رشته‌ی فیزیک انرژی به دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا رفت. اما ایلان، تنها دو روز آنجا دوام آورد!!ورود او به دانشگاه استنفورد هم‌زمان بود با اوج‌گیریِ شرکت‌های اینترنتیِ نوپا. او هم برای این‌که از قافله عقب نماند، به این موج پیوست و اولین شرکت خود را با نام Zip2 راه انداخت.

زیپ2
ماسک در سال ۱۹۹۵ به همراه برادرش کیمبال ماسک، شرکت نرم‌افزاری زیپ۲ را تأسیس کرد. شرکت یک «راهنمای شهری» برای صنعت انتشارات روزنامه،توسعه و به بازار ارائه داد. ماسک قراردادهایی با نیویورک تایمز و شیکاگو تریبون بست و اعضای هیئت مدیره را برای ادغام با شرکتی به نام سیتی‌سرچ منصرف کرد. کامپک زیپ۲ را با قیمت ۳۰۷ میلیون دلار به وسیله سهام در سال ۱۹۹۹ تصاحب کرد.  ۷٪ یا ۲۲ میلیون دلار از فروش به ماسک رسید.
پی‌پال
در مارس ۱۹۹۹، ماسک پی‌پال (ایکس.کام) را به عنوان یک سرویس‌دهنده مالی و یک شرکت پرداخت ایمیلی تأسیس کرد.یک سال بعد شرکت با «کانفینیتی» ادغام شد،که منجر به ایجاد یک شرکت تابعه به نام پی‌پال شد.پی‌پال و ایکس.کام هر کدام یک سیستم پرداخت فرد به فرد مبتنی بر ایمیل داشتند.ماسک علاقه بیشتری به برند پی‌پل نسبت به ایکس.کام نشان داد. در ابتدا برندسازی پی‌پل به کمک ایکس.کام، سپس انتقال ایکس.کام به زیردامنه پی‌پل.تغییرات او به‌طور رسمی برند ایکس.کام را برای همیشه حذف کرد. به دنبال این تغییرات، هیئت مدیره مؤسس پی‌پل پیتر تیل را به صورت موقت به عنوان مدیرعامل شرکت انتخاب کرد.در اکتبر ۲۰۰۲، ای‌بی با ۱٬۵ میلیارد دلار به وسیله سهام پی‌پال را به دست آورد، که ۱۶۵ میلیون دلار آن به ماسک رسید. قبل از فروش، ماسک با مالکیت ۱۱٬۷٪ از سهام پی‌پل، بزرگترین سهام‌دار شرکت بود.
ایلان ماسک به دلیل اصرارش بر انتقال زیرساخت‌های پی‌پل از یونیکس به مایکروسافت ویندوز از سمت مدیریت این شرکت اخراج شد.

تسلا موتورز
تسلا موتورز در سال ۲۰۰۳ توسط مارتین ابرهارد و مارک ترپنینگ تأسیس شد. ماسک نیز در سال ۲۰۰۴ پس از سرمایه‌گذاری در این شرکت به عنوان رئیس هیئت مدیره، به آن ملحق شد. در سال‌های ابتدایی، اگرچه ماسک نقش فعالی در طراحی و تولید اولین خودروی الکتریکی شرکت با نام رودستر داشت، اما به‌صورت عمیق درگیر فعالیت‌های روزانه‌ی شرکت نبود.
در جریان بحران اقتصادی سال ۲۰۰۸، ماسک بالاخره به عنوان مدیر عامل و طراح ارشد محصولات تسلا موتورز انتخاب شد؛ سمتی که تا به امروز همچنان در اختیار او قرار دارد. به گفته‌ی ماسک، برنامه‌ی تسلا موتورز برای تولید انبوه خودروهای الکتریکی شامل سه فاز می‌شود. فاز اول شامل تولید «خودروی اسپرت گران‌قیمت در مقیاس کم» بود که در سال ۲۰۰۸ و با معرفی رودستر ۱۱۰ هزار دلاری آغاز شد. فاز دوم مربوط به تولید «خودروی میان‌رده با قیمتی متوسط و تولید در مقیاس متوسط» بود که در سال ۲۰۱۲ و با معرفی خودروی سدان تسلا مدل S عملی شد. فاز سوم و نهایی با «تولید انبوه خودروی نسبتا ارزان‌قیمت» تسلا مدل 3 در اواخر سال ۲۰۱۷ آغاز خواهد شد.
علاوه بر خودروهای ساخت خود شرکت، تسلا سیستم‌های انتقال قدرت خودروهای الکتریکی دایملر (استفاده‌شده در مرسدس بنز‌های الکتریکی) و تویوتا را نیز تأمین می‌کند. ماسک همچنین با مذاکره با این دو شرکتِ خوش‌نام، توانسته است آن‌ها را به عنوان سرمایه‌گذاران بلندمدت جذب تسلا کند.
فروش قطعات و سیستم‌های انتقال قدرت به دیگر سازندگان خودروهای الکتریکی با قیمتی پایین، باعث شده است بسیاری ماسک را با هنری فورد مقایسه کنند.
در سال‌های اخیر، دامنه‌ی فعالیت‌های تسلا موتورز بسیار گسترش پیدا کرده است و دیگر تنها محدود به صنعت اتومبیل نمی‌شود. به همین دلیل، در اوایل سال ۲۰۱۷ این شرکت با حذف عبارت «موتورز» از انتهای نام خود، به «تسلا» تغییر نام داد.
زندگی شخصی
ماسک دارای پنج فرزند پسر است. اولین فرزند او پس از گذشت تنها ۲ ماه بر اثر «سندروم مرگ ناگهانی نوزاد» از دنیا رفت. سپس او در سال ۲۰۰۴ صاحب دوقلوهای گریفین و خاویر و در سال ۲۰۰۶ صاحب سه قلوهای دامین، ساکسون و کای شد؛ که همگی به روش لقاح مصنوعی به دنیا آمده‌اند.
از لحاظ سیاسی، ماسک خود را «نیمه دموکرات، نیمه جمهوری‌خواه» می‌داند. آنطور که خودش می‌گوید، از لحاظ اجتماعی لیبرال و از لحاظ اقتصادی محافظه‌کار است. دونالد ترامپ پس از انتخاب شدن به عنوان رئیس جمهور آمریکا، ماسک را به عضویت فروم استراتژی و سیاست خود درآورد و عنوان «مشاور سازمانی در طرح شغل‌های تولیدی» را به او داد.
هرچند قبل از پیروزی ترامپ در انتخابات، ماسک با انتقاد از او گفته بود: «ترامپ احتمالا گزینه‌ی درستی [برای ریاست جمهوری آمریکا] نیست»، اما پس از پیروزی، دعوت رئیس جمهور برای حضور در یک پنل مشاوره‌ای را قبول کرد. او درباره‌ی همکاری خود با ترامپ می‌گوید:

هرچقدر نظرات منطقی بیشتری به گوش رئیس جمهور برسد، بهتر است.